Zwoleń – cmentarz żydowski

Ludność żydowska w Zwoleniu zamieszkiwała na pewno już w XVI w. Wiadomo, że w 1810 roku powstała tu synagoga ale czy była pierwszą synagogą nie wiadomo. Cmentarz powstał w wieku XVII i był używany do 1942 roku. W lutym 1942 roku powstało tu getto. Sprawa jak dla mnie dziwna. Rozporządzenia dotyczące lokalizacji skupisk żydowskich obowiązujące w GG jasno określały, że skupiska mają powstawać w pobliżu linii kolejowych. Taka była w Pionkach ale to w Zwoleniu zamknięto w getcie Żydów z Pionek (także Żydów z Gniewoszowa i Kazanowa). Jeszcze w 1942 roku getto zlikwidowano w akcji Reinhardt – mieszkańcy getta zostali wywiezieni do Treblinki. Na miejscu zniszczono synagogę i zdewastowano cmentarz żydowski.

Na miejscu wskazanym mi jako kirkut znalazłem teren będący niegdyś parkiem. Asfaltowe alejki, latarnie, puste betonowe gazony. Całość zarośnięta dziczejącymi krzewami i drzewami. Nikt tu nie sprząta i nikt tu nie przychodzi. Jak poinformowano mnie na moim blogu – park ten powstał w ramach Turnieju Miast w czasach PRL. W żaden sposób nie upamiętniono byłych mieszkańców miasta. Zapadło milczenie. I trwa nadal.

Obrazek

Zdjęcie z dnia 04.04.2010 r.

Zwoleń jak np. Ciepielów i Iłża był siedzibą jednostki niemieckiej. Miejsca te zamieniły się w katownie walczących z okupantem jak i ich rodzin oraz przypadkowych mieszkańców. Ich nazwiska upamiętniono. Być może wśród nich są i zamordowani za udzielanie pomocy Żydom tylko o tym nie wspomniano?

We wrześniu 2012 teren cmentarza/parku zastałem oczyszczony z porastających go wcześniej gęsto krzewów. Usunięto też największe skupiska śmieci jakie tam za pierwszym razem widziałem. Oczywiście macew żadnych nie ma. Ale to nie znaczy, że rozpłynęły się w powietrzu.

Obrazek

Obrazek

Obrazek

Zdjęcia z dnia 15.09.2012 r.

Lokalizacja

2 thoughts on “Zwoleń – cmentarz żydowski

  1. Hello,
    I’m interested in the town of ZWOLEN.
    I would love to know if there is a list of the names of the people buried in the Jewish cemetery in ZWOLEN.
    As fare as i understand physically no signs or stones were left in the cemetery.
    Best regards,
    Avi Sendak

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.